0
 
گُگُروُی سرِ پَرَگه
تاریخ انتشار : 10 آبان 1396 ساعت 10:49:02 | تعداد بازدید: 575
داستان گُگُروی سرِ پَرَگَه... به جهت پاسداشت زبان لارستانی سعی می کنیم  داستان به زبان کاملا لارستانی نوشته شود و تقدیم حضور خوانندگان نماییم
 
صمد(یعقوب) کامجو: از صبح هوا گرم ونمناک اسی به اصطلاح لاری ها، هوا شرجیه و چُوک اَزِتو، آسمون چُلَک اُژبُسسه، بَرونه تووسّونه ی که همراه با  بادپِریش اسی مثل همیشه بی خبری در یک پَسین* با بادَغَلُ و برق وغُرشت  شروع اَبو؛  بعد از ادِ سیل و بیخ* کَلّه کَلّه دا.  مردم خوشال اسّن، «حاج عبدل و مشهدی  مَش کریم» دو بباجی* که با ام کاکا وبراسو وکشاورز اسن از قبل بریِ کاشتن کَرکوُ و خیارزَه*آماده بُوسن، تخمه خیارزَه وکَرکُو از سال قبل تهیه شُبینده.
صبر اَکُنن تا آوو  بَرو و بیخ اَ لُوی خُوده و صَئرو  ادر اچو وِ «برکه بی بی»* مالا مال* ببو.  دو سه رُز بعدآوویا که ته  اُشکَشی  واُشک وابئوس و زمی کمی نم اُشه  با  گُو یا حیون درازگوش(خر) زمی را شخم  و شیار ازنن و بَشکار اَکُنن. تخم کَرکُو و خیارزَه با دست اپاشن. به اصطلاح قدیمی یا تَلکار* اگوئن. بعدا با تخته زمی را صاف و صوف شاواکه.
 گگُروی* سِرِه پَرَگَه با پارچِ سیاه یا سفید و به شکل آدمک درس شُکرده(مثله که هیچ چی از آدمیزاد زشتر وترسناک تر نی) ودر چن جای زمی شُ گِل کِرده،  تا گُنگه زبونیا(پرندگان) چُنِ کَفتَتَرچای وبِجی* وقمری و کِ اَ ت* بِتِرسِن و به لَتَه  نزیک نوابِن، تاپرگه از آسیب درامان وامَنِه.
 ولی گُگرو اتکه دلش شَگُت: ای خیارزیا و ای کَرکُونیا شما گواهی آدَیی که مَه برای زَهرَه تِراک کرده ی پرندیا دُرُس شُکِردِسِم اما مَه عاشق پرندیایی اسّم که از تِرس مَ  از گُشنِگی اَمِرِن!  
ارچند بعدیا که تخمکیا به صورت لته اَدر اوند، نوبت به  لُشکُو* ارسه تا لَته ها را تکه پَرَه شَتِک اُبی، بری اده مشکلی هم باید چاره ای بکنن.  بعداز چند ماه، لَتَه* رشد شَکه و گَپ و سوز اَبوئس؛  بوته به گُل اَنی  و بعد خیارزه وکَرکو ب ِبار دا.
دو تا کاکا و براسو که صائب پَرَگه اسّن برای افظ ونگهداری پَرگه اجبارا باید اَنکَه وامَنن، و به امی خاطر کَپری* با پِشِ فَسیل* وچوب درس شُکرده،  صُبیا و پسینیا بخاطر اوفتو ا زرِ گَپر استراحت شاکه و شُوویا  از کِنار کپر پله ای از تخته یا جوب برای چِده ابرا  درست شُکردسُن واَچدن اَلوی کَپر اَخَتَدِن.
 چه لذتی وکیفی اَشن، شوویا الوی گپر! هم مسلط به پرگه اندش و همه جا تَبی نا، و هم از گزند مار وعقربف و لُتیر خیالُت راحت اند. باد فررا فرّی* که شوویا  از لوی لَتَ یا داائند، امراه با شَلوایی* که مشهدی شَخَند، آرامبخش روح وروان اند.
 از حیوُنیای خود هم غافل نی اَنددن، محل استراحت حیوُنیاشُو درآخُر* زردرخت کُنار یا گِز اند. محصولات سِرِپَرَگَه امیشه ارزونَرِ،  تازه تر از بزال و دُکُنیا اِسّی.  برای وزن کردن محصولات کم و سبک از وسیله ای به نام میزُون* که شامل چوبی حدود یک متر که  توسط بند وتولَک به دوسر آن وصل اَبئس استفاده شاکه. وزنه ی کیلو از آئن نی اند، جنسش از سنگ و ریگ اَند. مئصولات بیشتروگَپتَر به وسیله«قبو»* وزن شاکه؛  اده وسیله ای به جای چوب، از آئن به صورت قوطی آئن با اندازه یایی که روی این میله حکاکی بوسن وزن ابئس، هردو میزون به صورت دستی اند.
 بعد از مدتی که محصول به بازار داآند صاحب پرگه کرکو و خیارزه یا،  به حال خود ول شَکه و به اصطلاح پَرَگَه باچی* شاکه. دِگه هر رهگذری و گَله ی کهری«چَنگُر و دادی و...» * با انواع کهریا  خود، کهر، بز، مش، چَکَل وچَپش  بدون اجازه شاشئس از باقی مانده محصولات ولتیا و...  یا بقیه کَرکُو وخیارزه بِکَنن و استفاده بُکنن.
زبان لارستانی/ واژگان:
 
پَرَگهparagah :صحرایی که خیار چنبر کاشته شود.
کَرکُو وخیارزهkarkow va khiyarzah :خیار چنبر
گُگُرُوgogorow:مترسک
تَل کارtalkar :پاشیدن تخم در زمینی که از آب پوشیده باشد.
لَتَهlatah :بوته
میزونmizon :میزان ترازو
کَپَرkapar:اتاقی کوچک که از برگ نخل درست می شود.
مالا مالmala mal:پُر تا پُر
قَپُوqapow:وسیله ای برای وزن کردن
بیخbikh:رودخانه
برکه ی بی بیberkaye bi bi:برکه ای در پشت پمب بنزین صالح پور
بِجیbejei:گنجشک
کِ اَتkeat:نوعی قمری است
لُشکوloshkow:سمور
بادفرافرbadeh farrafar:باد خنک وملایم
پَرَگه باچیparagah bachei:رها کردن پرگه
شَلواshalva:نجوا خواندن- آوازهای غمگین
پسینpasin:عصر
پِش فسیلpeshe fasil: برگ نخل
آخُرakhor:طویله
چَنگُر ودادیchangor va dadi:نام دو چوپان است
بباجیbabajei:پدر بزرگ

کد مطلب: 10065
 
کد امنیتی:   
 [0 نظر]